۱. مشکلات دستگاه ادراری
یکی از مهم‌ترین دلایلی که باید در گربه‌ای با شروع ناگهانی این رفتار بررسی شود، مشکلات دستگاه ادراری است.
التهاب مثانه، سنگ‌ها و کریستال‌های ادراری، عفونت‌های ادراری و سایر مشکلات دستگاه ادراری می‌توانند باعث شوند ادرار کردن برای گربه دردناک یا همراه با احساس فوریت باشد.
در چنین شرایطی ممکن است گربه برای ادرار کردن به دفعات به ظرف خاک مراجعه کند، مقدار کمی ادرار دفع کند یا به دلیل درد و ناراحتی، محل دیگری را برای ادرار انتخاب کند.
ادرار کردن خارج از ظرف خاک یکی از علائم شناخته‌شده بیماری‌های دستگاه ادراری تحتانی گربه‌هاست.
۲. التهاب مثانه ناشی از استرس
گاهی هیچ عفونت یا سنگ مشخصی وجود ندارد، اما گربه دچار التهاب مثانه می‌شود.
یکی از انواع مهم این مشکل، التهاب مثانه ایدیوپاتیک گربه‌ها است که استرس می‌تواند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشد.
تغییر محل زندگی، ورود حیوان جدید به خانه، تغییر برنامه روزانه، درگیری میان گربه‌ها یا تغییرات محیطی می‌توانند برای بعضی گربه‌ها استرس‌زا باشند.
بنابراین اگر گربه شما اخیراً تغییر رفتاری داشته، بهتر است اتفاقات جدید زندگی او نیز بررسی شود.
۳. ظرف خاک مناسب نیست
گاهی مشکل از خود گربه نیست؛ مشکل از ظرف خاک است!
گربه‌ها نسبت به محل و شرایط دفع حساس هستند. ظرف خاک بسیار کثیف، کوچک، در محل شلوغ یا پر سر و صدا و همچنین بعضی انواع خاک می‌توانند باعث شوند گربه از استفاده از ظرف خودداری کند.
بعضی گربه‌ها نیز خاک معطر را دوست ندارند.
تمیز نگه داشتن ظرف خاک و قرار دادن آن در یک محل آرام و قابل دسترس می‌تواند کمک‌کننده باشد.
۴. تعداد ظرف‌های خاک کم است
اگر چند گربه در یک خانه دارید، تعداد ظرف‌های خاک اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
یک توصیه رایج این است که تعداد ظرف‌های خاک برابر با تعداد گربه‌ها به‌علاوه یک ظرف اضافی باشد.
برای مثال، اگر دو گربه دارید، بهتر است سه ظرف خاک در نقاط مناسب خانه قرار داشته باشد.
این کار می‌تواند رقابت میان گربه‌ها را کاهش دهد و دسترسی آن‌ها به محل دفع را راحت‌تر کند.
۵. تغییر ناگهانی نوع خاک یا ظرف
گربه‌ها ممکن است به تغییرات کوچک نیز واکنش نشان دهند.
اگر اخیراً نوع خاک، برند خاک، شکل ظرف یا محل قرارگیری آن را تغییر داده‌اید و بعد از آن مشکل شروع شده است، این تغییر می‌تواند یکی از عوامل مؤثر باشد.
در بسیاری از موارد، بهتر است تغییر نوع خاک به‌صورت تدریجی انجام شود و در صورت امکان از خاک بدون عطر و با بافت مناسب استفاده شود.
۶. علامت‌گذاری قلمرو یا اسپری ادرار
همه موارد ادرار خارج از ظرف خاک به معنی تخلیه کامل مثانه نیست.
گاهی گربه برای علامت‌گذاری قلمرو مقدار کمی ادرار را روی سطوح، به‌خصوص سطوح عمودی، اسپری می‌کند.
در این حالت معمولاً وضعیت بدن گربه با ادرار کردن معمولی متفاوت است و ممکن است دم خود را بالا نگه دارد و هنگام اسپری کردن آن را بلرزاند.
استرس، حضور گربه‌های دیگر و مسائل مربوط به قلمرو می‌توانند در این رفتار نقش داشته باشند.
۷. بیماری‌های دیگر
مشکلات ادراری تنها علت این رفتار نیستند.
برخی بیماری‌های دیگر، از جمله بیماری‌های کلیوی، دیابت و مشکلات مرتبط با افزایش حجم یا دفعات ادرار نیز می‌توانند باعث تغییر عادت استفاده از ظرف خاک شوند.
به همین دلیل، اگر این رفتار به‌صورت ناگهانی ایجاد شده یا ادامه‌دار است، بهتر است قبل از اینکه آن را یک مشکل رفتاری بدانیم، احتمال وجود بیماری بررسی شود.
چه زمانی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنیم؟
این قسمت بسیار مهم است.
اگر گربه به‌خصوص نر است و مرتب برای ادرار کردن تلاش می‌کند اما فقط مقدار بسیار کمی ادرار خارج می‌شود یا اصلاً ادراری خارج نمی‌شود، نباید منتظر بمانید.
انسداد مجرای ادرار می‌تواند یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده زندگی باشد و نیاز به درمان فوری دامپزشکی دارد.
علائم هشداردهنده می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
زور زدن هنگام ادرار کردن
رفت‌وآمد مکرر به ظرف خاک
خروج مقدار بسیار کم یا عدم خروج ادرار
خون در ادرار
درد یا بی‌قراری هنگام ادرار کردن
لیس زدن بیش از حد ناحیه تناسلی
بی‌حالی یا بدحال شدن گربه
در صورت مشاهده این علائم، به‌خصوص عدم توانایی در دفع ادرار، مراجعه سریع به دامپزشک ضروری است.
دامپزشک چگونه علت را تشخیص می‌دهد؟
از روی این رفتار به‌تنهایی نمی‌توان علت اصلی را مشخص کرد.
دامپزشک ابتدا وضعیت عمومی و سابقه گربه را بررسی می‌کند و در بسیاری از موارد، آزمایش ادرار یکی از بررسی‌های اولیه مهم است.
بسته به علائم و نتایج اولیه، ممکن است آزمایش خون، کشت ادرار، تصویربرداری با رادیوگرافی یا سونوگرافی نیز مورد نیاز باشد.
بنابراین درمان نیز باید بر اساس علت اصلی انتخاب شود و صرفاً تمیز کردن محل ادرار یا تغییر ظرف خاک همیشه مشکل را حل نمی‌کند.
آیا باید گربه را تنبیه کنیم؟
خیر.
تنبیه کردن گربه به دلیل ادرار کردن خارج از ظرف خاک نه‌تنها علت اصلی مشکل را برطرف نمی‌کند، بلکه می‌تواند استرس حیوان را بیشتر کرده و شرایط را بدتر کند.
بهتر است ابتدا علت پزشکی و سپس عوامل محیطی و رفتاری بررسی شوند.
جمع‌بندی
ادرار کردن خارج از ظرف خاک یک رفتار ساده و بی‌اهمیت نیست.
این اتفاق می‌تواند از یک مشکل ساده در شرایط ظرف خاک یا محیط زندگی شروع شود، اما گاهی نشانه بیماری دستگاه ادراری یا مشکلات دیگری است که نیاز به بررسی دامپزشکی دارند.
اگر این رفتار به‌صورت ناگهانی شروع شده، تکرار می‌شود یا همراه با علائمی مانند زور زدن، درد، خون در ادرار یا کاهش شدید حجم ادرار است، بهتر است بررسی دامپزشکی را به تأخیر نیندازید.
سلامت گربه فقط به درمان بیماری محدود نمی‌شود؛ شناخت تغییرات رفتاری و واکنش به‌موقع به آن‌ها نیز بخش مهمی از مراقبت از حی
میگ پت ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
